Το χρόνιο άγχος λόγω αβεβαιότητας ωθεί τους χρηματιστές να αποφεύγουν το ρίσκο

Ως «φρένο» στην ανάληψη ρίσκου φαίνεται να λειτουργεί το χρόνιο στρες που διακατέχει τους χρηματιστές, τους τραπεζίτες, τους διαχειριστές κεφαλαίων και γενικά τους επενδυτές, λόγω της αυξημένης αβεβαιότητας στις αγορές τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να επιβραδύνεται η ανάπτυξη και να παρατείνεται η οικονομική κρίση.


Αυτό προέκυψε από τα ευρήματα μίας νέας βρετανικής επιστημονικής έρευνας, που δημοσιεύεται στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS) και υποδεικνύει για πρώτη φορά ότι έχει υποτιμηθεί ο ρόλος της ορμόνης του στρες, κορτιζόλης, όσον αφορά τις επενδυτικές επιλογές των «παικτών» σε μία οικονομία.

Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον καθηγητή του πανεπιστημίου Κέμπριτζ -και πρώην χρηματιστή στην αγορά παραγώγων της Γουόλ Στριτ- Τζον Κόουτς, είχαν σε προηγούμενη έρευνά τους μελετήσει 68 χρηματιστές του Σίτι του Λονδίνου επί δύο εβδομάδες, στη διάρκεια των οποίων υπήρχε αυξημένη αβεβαιότητα στην αγορά και «σκαμπανέβασμα» στις τιμές των μετοχών. Οι Βρετανοί επιστήμονες είχαν διαπιστώσει ότι στη διάρκεια εκείνου του αγχωτικού οκταήμερου το επίπεδο της κατ’ εξοχήν ορμόνης του στρες, της κορτιζόλης, είχε αυξηθεί 68% κατά μέσο όρο σε κάθε χρηματιστή.

Στη νέα έρευνα, που ήταν συνέχεια της προηγούμενης, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν χάπια υδροκορτιζόνης (της φαρμακευτικής μορφής της κορτιζόλης) για να αυξήσουν επίσης κατά 68% και επί οκτώ ημέρες το επίπεδο της κορτιζόλης σε μια ομάδα 36 εθελοντών (20 ανδρών και 16 γυναικών), οι οποίοι μετά κλήθηκαν να παίξουν με πραγματικά χρήματα ένα τυχερό παιγνίδι ανάληψης κινδύνων.

Το πείραμα έδειξε ότι, μετά την τεχνητή αύξηση της κορτιζόλης στον οργανισμό τους, η όρεξη των εθελοντών για ανάληψη ρίσκου μειώθηκε σημαντικά κατά 44%. Οι ερευνητές έβγαλαν το συμπέρασμα ότι αυτό ακριβώς συμβαίνει και στον πραγματικό κόσμο των αγορών, όπου το χρόνιο στρες, λόγω της αβεβαιότητας για την πορεία των μετοχών και των άλλων χρηματοοικονομικών προϊόντων, οδηγεί σε ανάλογη αποφυγή ανάληψης κινδύνων.

«Υπάρχει ένας ισχυρός βιολογικός μηχανισμός εν λειτουργία στις αγορές και κανένας, ούτε οι χρηματιστές, ούτε οι διαχειριστές κινδύνου, ούτε όσοι χαράζουν τις οικονομικές πολιτικές, έχουν επίγνωση γι’ αυτόν», δήλωσε ο Τζον Κόουτς και διευκρίνισε ότι η πρόσκαιρη αύξηση της κορτιζόλης δεν προκαλεί την ίδια συμπεριφορά (αποφυγή ρίσκου) με την αύξηση της ορμόνης για μεγάλα χρονικά διαστήματα. «Είναι τρομακτικό να συνειδητοποιεί κάποιος ότι κανένας στον κόσμο των χρηματοοικονομικών δεν γνωρίζει ότι συμβαίνουν τέτοιες υπόγειες μεταβολές στην όρεξη του καθενός να αναλάβει κινδύνους».

Σύμφωνα με τη μελέτη, οι προτιμήσεις και οι στάσεις των οικονομικών παραγόντων απέναντι στους οικονομικούς κινδύνους μεταβάλλονται και δεν είναι σταθερές. Άνθρωποι και επιχειρήσεις τείνουν να «παγώνουν» από το φόβο τους στις εποχές των κρίσεων, ακριβώς τότε που οι αγορές προσφέρουν σημαντικές ευκαιρίες κέρδους.

Ο Τζ. Κόουτς επισήμανε πως μια οικονομία, ιδίως σε περιόδους κρίσης, έχει ανάγκη ριψοκίνδυνους ανθρώπους, όμως η άνοδος της κορτιζόλης συμβάλλει καθοριστικά στο να εξαπλώνεται μια διάθεση αποφυγής κάθε ρίσκου, με συνέπεια να τροφοδοτείται ένας παράλογος πεσιμισμός.

Πηγή